Hướng dẫn nhận biết tin giả, thông tin xấu độc, lệch chuẩn
Trên mạng Internet, bên cạnh thông tin hữu ích là vô số tin giả (Fake news), tin đồn thất thiệt và nội dung độc hại. Để giữ cho mình một cái đầu lạnh, hãy áp dụng “Bộ 6 câu hỏi thần thánh” trước khi quyết định TIN hoặc CHIA SẺ bất cứ điều gì. Mục […] from Hướng dẫn nhận biết tin giả, thông tin xấu độc, lệch chuẩn
by
Editor CLD
schedule30/01/2026
Trên mạng Internet, bên cạnh thông tin hữu ích là vô số tin giả (Fake news), tin đồn thất thiệt và nội dung độc hại. Để giữ cho mình một cái đầu lạnh, hãy áp dụng “Bộ 6 câu hỏi thần thánh” trước khi quyết định TIN hoặc CHIA SẺ bất cứ điều gì.
Là báo chính thống (VTV, Thanh Niên, Tuổi Trẻ, Nhân Dân…) hay là một trang lạ hoắc?
Cảnh giác: Các trang có tên nghe rất “kêu” nhưng thiếu uy tín như: “Sự thật chấn động”, “Tin nóng 247”, “Bí mật bật mí”…
2️⃣ Tác giả là ai, nguồn ở đâu?
Bài viết có tên phóng viên, tác giả cụ thể không? Hay chỉ là “Sưu tầm”, “Nguồn: Internet”, “Nghe nói”?
Nguyên tắc: Thông tin không rõ người chịu trách nhiệm thường là tin bịa đặt.
3️⃣Tiêu đề có cố tình làm mình “Sốc” hoặc “Sợ” không?
Tin giả thường dùng từ ngữ mạnh để kích động cảm xúc: “Rùng mình”, “Phẫn nộ”, “Cấp báo”, “Không xem sẽ hối hận”.
Lời khuyên: Thấy tiêu đề giật gân, hãy bình tĩnh gấp đôi. Đừng để nỗi sợ điều khiển ngón tay mình.
4️⃣ Hình ảnh/Video có hợp lý không?
Hãy nhìn kỹ: Tin nói “Hà Nội rét đậm” mà trong ảnh người ta mặc áo cộc tay? Tin nói “vừa xảy ra hôm nay” mà video nhìn mờ nhòe, cũ kỹ?
Chiêu trò: Kẻ xấu thường lấy video tai nạn ở nước ngoài hoặc từ 10 năm trước rồi gắn chú thích mới để câu like.
5️⃣Có ai khác nói về việc này không?
Hãy thử tìm kiếm trên Google hoặc vào các trang báo lớn. Nếu chuyện động trời như vậy mà không có tờ báo lớn nào đăng, thì 99% là tin vịt.
6️⃣ Người đăng bài này là ai?
Bấm vào xem trang cá nhân của người đăng. Nếu là tài khoản mới lập, không có ảnh thật, ít bạn bè, nhưng toàn chia sẻ tin tiêu cực, chửi bới → Đây là tài khoản ảo (Clone) chuyên đi phá hoại.
Nhận diện “Nội dung xấu độc” cần tránh xa
Đôi khi ranh giới giữa tin tức và nội dung độc hại rất mong manh. Hãy giải thích cho người lớn các dạng bài viết tuyệt đối không nên tiếp cận:
Xuyên tạc, chống phá: Bài viết nói xấu Đảng, Nhà nước, bôi nhọ lãnh đạo, hoặc chia rẽ tôn giáo, vùng miền.
Kích động bạo lực: Video đánh nhau, tai nạn máu me không che, cổ vũ hành vi trả thù, ghét bỏ.
Tệ nạn & Mê tín: Quảng cáo cờ bạc, lô đề, cá độ online; hoặc các bài viết tuyên truyền mê tín dị đoan, dọa dẫm về tâm linh để trục lợi (bán bùa chú).
Hội nhóm lừa đảo: Kêu gọi tham gia “Hội kín”, “Nhóm đầu tư mật”, yêu cầu đóng phí thành viên hoặc chuyển tiền để nhận “bí kíp làm giàu”.
Quy trình “3 BƯỚC XỬ LÝ” khi gặp tin xấu
Nhiều người vì bức xúc mà vào bình luận chửi mắng kẻ đăng tin giả. Thực tế, việc đó đôi khi là phản tác dụng.
Quy trình chuẩn:
KHÔNG TƯƠNG TÁC (Tuyệt đối không):
Không bấm Like, không bấm Share.
Đặc biệt: Không vào bình luận tranh cãi.
Lý do: Facebook/YouTube thấy có người bình luận (dù là chửi) sẽ nghĩ bài đó “hot” và càng phân phối cho nhiều người xem hơn. Cách tốt nhất để diệt tin xấu là Lờ đi.
BÁO CÁO (Report):
Hãy coi đây là hành động “quét rác” cho cộng đồng.
Bấm vào dấu 3 chấm (…) ở góc bài viết/video → Chọn Báo cáo (Report) → Chọn lý do (Tin giả, Bạo lực, Lừa đảo…).
CHẶN (Block):
Nếu trang đó liên tục đăng tin rác, hãy bấm Chặn (Block) để vĩnh viễn không nhìn thấy họ nữa.
Vietnamese 
English